Updates
Updates
Schuldgevoel: het geheime wapen van bedrijven
Schuldgevoel: het geheime wapen van bedrijven
Schuldgevoel: het geheime wapen van bedrijven
Datum
Datum
4 jan 2025
4 jan 2025
Rubriek
Rubriek
Dark patterns
Dark patterns
Auteur
Auteur
John Davies
John Davies
Deel op
Deel op




Heb je ooit een website verlaten en binnen enkele seconden een pop-up gezien die smeekt om je terugkeer, met teksten zoals: "Wacht! Je krijgt 10% korting als je blijft!" of "Ben je zeker dat je dit geweldige aanbod wilt missen?"? Dit is een klassiek voorbeeld van het dark pattern genaamd Confirmshaming
Heb je ooit een website verlaten en binnen enkele seconden een pop-up gezien die smeekt om je terugkeer, met teksten zoals: "Wacht! Je krijgt 10% korting als je blijft!" of "Ben je zeker dat je dit geweldige aanbod wilt missen?"? Dit is een klassiek voorbeeld van het dark pattern genaamd Confirmshaming
Het is een strategie die inspeelt op schuldgevoel of sociale druk om gebruikers over te halen een bepaalde actie uit te voeren. Hoewel het op korte termijn effectief lijkt, heeft dit patroon grote gevolgen voor gebruikerservaring, vertrouwen en merkloyaliteit.
Het is een strategie die inspeelt op schuldgevoel of sociale druk om gebruikers over te halen een bepaalde actie uit te voeren. Hoewel het op korte termijn effectief lijkt, heeft dit patroon grote gevolgen voor gebruikerservaring, vertrouwen en merkloyaliteit.
Wat is Confirmshaming en hoe werkt het?
Confirmshaming is een manipulatieve ontwerptactiek die gebruikers subtiel onder druk zet om een actie uit te voeren die ze wellicht niet van plan waren. Dit gebeurt vaak door de optie om te weigeren te framen als een negatieve keuze, waardoor de gebruiker zich schuldig of beschaamd voelt. Denk aan teksten zoals: "Nee, ik wil geen korting en betaal liever de volle prijs" of "Nee, ik wil niet slimmer sparen."
Deze tactiek speelt in op menselijke emoties zoals angst om iets mis te lopen (FOMO) of de behoefte om goedkeuring te krijgen. Het werkt vaak omdat het psychologisch ongemak veroorzaakt bij de gebruiker, die daardoor sneller geneigd is om voor de aangeboden optie te kiezen – niet omdat ze dat willen, maar om dat ongemak te vermijden. Het is een subtiele, maar krachtige vorm van gedragsbeïnvloeding.
Wat is Confirmshaming en hoe werkt het?
Confirmshaming is een manipulatieve ontwerptactiek die gebruikers subtiel onder druk zet om een actie uit te voeren die ze wellicht niet van plan waren. Dit gebeurt vaak door de optie om te weigeren te framen als een negatieve keuze, waardoor de gebruiker zich schuldig of beschaamd voelt. Denk aan teksten zoals: "Nee, ik wil geen korting en betaal liever de volle prijs" of "Nee, ik wil niet slimmer sparen."
Deze tactiek speelt in op menselijke emoties zoals angst om iets mis te lopen (FOMO) of de behoefte om goedkeuring te krijgen. Het werkt vaak omdat het psychologisch ongemak veroorzaakt bij de gebruiker, die daardoor sneller geneigd is om voor de aangeboden optie te kiezen – niet omdat ze dat willen, maar om dat ongemak te vermijden. Het is een subtiele, maar krachtige vorm van gedragsbeïnvloeding.
Wat is Confirmshaming en hoe werkt het?
Confirmshaming is een manipulatieve ontwerptactiek die gebruikers subtiel onder druk zet om een actie uit te voeren die ze wellicht niet van plan waren. Dit gebeurt vaak door de optie om te weigeren te framen als een negatieve keuze, waardoor de gebruiker zich schuldig of beschaamd voelt. Denk aan teksten zoals: "Nee, ik wil geen korting en betaal liever de volle prijs" of "Nee, ik wil niet slimmer sparen."
Deze tactiek speelt in op menselijke emoties zoals angst om iets mis te lopen (FOMO) of de behoefte om goedkeuring te krijgen. Het werkt vaak omdat het psychologisch ongemak veroorzaakt bij de gebruiker, die daardoor sneller geneigd is om voor de aangeboden optie te kiezen – niet omdat ze dat willen, maar om dat ongemak te vermijden. Het is een subtiele, maar krachtige vorm van gedragsbeïnvloeding.
Waarom Confirmshaming problematisch is
Hoewel Confirmshaming effectief kan zijn in het stimuleren van conversies of verkopen, roept het serieuze ethische vragen op. Het belangrijkste probleem is dat het een gevoel van manipulatie en onoprechtheid veroorzaakt bij gebruikers. Dit kan leiden tot:
Verlies van vertrouwen: Gebruikers voelen zich gemanipuleerd en zijn minder geneigd om het merk in de toekomst te vertrouwen of aanbevelingen te doen.
Slechte gebruikerservaring: Een interface die schuldgevoel en druk gebruikt, zorgt voor frustratie en ongemak, wat afbreuk doet aan de algehele ervaring.
Langetermijnschade aan merkloyaliteit: Hoewel het patroon op korte termijn effectief kan zijn, schaadt het op de lange termijn de relatie tussen gebruiker en merk.
Daarnaast kan Confirmshaming in strijd zijn met de principes van User-Centered Design (UCD), die zich richten op het ondersteunen van gebruikersbehoeften en -doelen in plaats van hen te manipuleren.
Waarom Confirmshaming problematisch is
Hoewel Confirmshaming effectief kan zijn in het stimuleren van conversies of verkopen, roept het serieuze ethische vragen op. Het belangrijkste probleem is dat het een gevoel van manipulatie en onoprechtheid veroorzaakt bij gebruikers. Dit kan leiden tot:
Verlies van vertrouwen: Gebruikers voelen zich gemanipuleerd en zijn minder geneigd om het merk in de toekomst te vertrouwen of aanbevelingen te doen.
Slechte gebruikerservaring: Een interface die schuldgevoel en druk gebruikt, zorgt voor frustratie en ongemak, wat afbreuk doet aan de algehele ervaring.
Langetermijnschade aan merkloyaliteit: Hoewel het patroon op korte termijn effectief kan zijn, schaadt het op de lange termijn de relatie tussen gebruiker en merk.
Daarnaast kan Confirmshaming in strijd zijn met de principes van User-Centered Design (UCD), die zich richten op het ondersteunen van gebruikersbehoeften en -doelen in plaats van hen te manipuleren.
Waarom Confirmshaming problematisch is
Hoewel Confirmshaming effectief kan zijn in het stimuleren van conversies of verkopen, roept het serieuze ethische vragen op. Het belangrijkste probleem is dat het een gevoel van manipulatie en onoprechtheid veroorzaakt bij gebruikers. Dit kan leiden tot:
Verlies van vertrouwen: Gebruikers voelen zich gemanipuleerd en zijn minder geneigd om het merk in de toekomst te vertrouwen of aanbevelingen te doen.
Slechte gebruikerservaring: Een interface die schuldgevoel en druk gebruikt, zorgt voor frustratie en ongemak, wat afbreuk doet aan de algehele ervaring.
Langetermijnschade aan merkloyaliteit: Hoewel het patroon op korte termijn effectief kan zijn, schaadt het op de lange termijn de relatie tussen gebruiker en merk.
Daarnaast kan Confirmshaming in strijd zijn met de principes van User-Centered Design (UCD), die zich richten op het ondersteunen van gebruikersbehoeften en -doelen in plaats van hen te manipuleren.




Voorbeelden uit de praktijk
Een veelvoorkomend voorbeeld van Confirmshaming zijn e-mailnieuwsbrief-pop-ups. Websites vragen vaak om je in te schrijven, met een afwijzingsoptie die bijvoorbeeld zegt: "Nee, ik wil geen toegang tot exclusieve tips en aanbiedingen." Dit geeft de indruk dat weigeren een irrationele of zelfs domme keuze is.
Een ander voorbeeld is in apps die gebruikers aanmoedigen om notificaties in te schakelen. De optie om dit te weigeren wordt soms weergegeven met een tekst als: "Nee, ik wil belangrijke updates missen," terwijl accepteren positief wordt geframed met: "Ja, houd mij op de hoogte van het laatste nieuws."
Voorbeelden uit de praktijk
Een veelvoorkomend voorbeeld van Confirmshaming zijn e-mailnieuwsbrief-pop-ups. Websites vragen vaak om je in te schrijven, met een afwijzingsoptie die bijvoorbeeld zegt: "Nee, ik wil geen toegang tot exclusieve tips en aanbiedingen." Dit geeft de indruk dat weigeren een irrationele of zelfs domme keuze is.
Een ander voorbeeld is in apps die gebruikers aanmoedigen om notificaties in te schakelen. De optie om dit te weigeren wordt soms weergegeven met een tekst als: "Nee, ik wil belangrijke updates missen," terwijl accepteren positief wordt geframed met: "Ja, houd mij op de hoogte van het laatste nieuws."
Voorbeelden uit de praktijk
Een veelvoorkomend voorbeeld van Confirmshaming zijn e-mailnieuwsbrief-pop-ups. Websites vragen vaak om je in te schrijven, met een afwijzingsoptie die bijvoorbeeld zegt: "Nee, ik wil geen toegang tot exclusieve tips en aanbiedingen." Dit geeft de indruk dat weigeren een irrationele of zelfs domme keuze is.
Een ander voorbeeld is in apps die gebruikers aanmoedigen om notificaties in te schakelen. De optie om dit te weigeren wordt soms weergegeven met een tekst als: "Nee, ik wil belangrijke updates missen," terwijl accepteren positief wordt geframed met: "Ja, houd mij op de hoogte van het laatste nieuws."
Hoe ontwerpers Confirmshaming kunnen vermijden
Het vermijden van Confirmshaming begint met het omarmen van ethisch ontwerp en transparantie. Hier zijn enkele richtlijnen:
Respecteer de keuze van de gebruiker: Zorg dat beide opties neutraal en eerlijk geformuleerd zijn. Bijvoorbeeld: "Ja, schrijf mij in" en "Nee, bedankt."
Focus op waarde: In plaats van schuldgevoel of druk, benadruk waarom je aanbod waardevol is. Laat de gebruiker vrijwillig kiezen op basis van de voordelen.
Test je ontwerpen: Gebruik usability testing om te controleren of je ontwerp respectvol en gebruiksvriendelijk is.
Hoe ontwerpers Confirmshaming kunnen vermijden
Het vermijden van Confirmshaming begint met het omarmen van ethisch ontwerp en transparantie. Hier zijn enkele richtlijnen:
Respecteer de keuze van de gebruiker: Zorg dat beide opties neutraal en eerlijk geformuleerd zijn. Bijvoorbeeld: "Ja, schrijf mij in" en "Nee, bedankt."
Focus op waarde: In plaats van schuldgevoel of druk, benadruk waarom je aanbod waardevol is. Laat de gebruiker vrijwillig kiezen op basis van de voordelen.
Test je ontwerpen: Gebruik usability testing om te controleren of je ontwerp respectvol en gebruiksvriendelijk is.
Hoe ontwerpers Confirmshaming kunnen vermijden
Het vermijden van Confirmshaming begint met het omarmen van ethisch ontwerp en transparantie. Hier zijn enkele richtlijnen:
Respecteer de keuze van de gebruiker: Zorg dat beide opties neutraal en eerlijk geformuleerd zijn. Bijvoorbeeld: "Ja, schrijf mij in" en "Nee, bedankt."
Focus op waarde: In plaats van schuldgevoel of druk, benadruk waarom je aanbod waardevol is. Laat de gebruiker vrijwillig kiezen op basis van de voordelen.
Test je ontwerpen: Gebruik usability testing om te controleren of je ontwerp respectvol en gebruiksvriendelijk is.
Slotwoord
Confirmshaming is een veelvoorkomend dark pattern dat inspeelt op schuldgevoel en sociale druk om gebruikers over te halen keuzes te maken die ze anders misschien niet zouden maken. Hoewel het op korte termijn effectief kan zijn, is het belangrijk om te beseffen dat het op lange termijn schadelijk kan zijn voor het vertrouwen en de loyaliteit van gebruikers. Als ontwerpers en bedrijven hebben we de verantwoordelijkheid om transparante, ethische keuzes te maken die de belangen van de gebruiker vooropstellen. Uiteindelijk leidt een eerlijke en respectvolle aanpak tot sterkere relaties en een betere digitale wereld.
Slotwoord
Confirmshaming is een veelvoorkomend dark pattern dat inspeelt op schuldgevoel en sociale druk om gebruikers over te halen keuzes te maken die ze anders misschien niet zouden maken. Hoewel het op korte termijn effectief kan zijn, is het belangrijk om te beseffen dat het op lange termijn schadelijk kan zijn voor het vertrouwen en de loyaliteit van gebruikers. Als ontwerpers en bedrijven hebben we de verantwoordelijkheid om transparante, ethische keuzes te maken die de belangen van de gebruiker vooropstellen. Uiteindelijk leidt een eerlijke en respectvolle aanpak tot sterkere relaties en een betere digitale wereld.
Slotwoord
Confirmshaming is een veelvoorkomend dark pattern dat inspeelt op schuldgevoel en sociale druk om gebruikers over te halen keuzes te maken die ze anders misschien niet zouden maken. Hoewel het op korte termijn effectief kan zijn, is het belangrijk om te beseffen dat het op lange termijn schadelijk kan zijn voor het vertrouwen en de loyaliteit van gebruikers. Als ontwerpers en bedrijven hebben we de verantwoordelijkheid om transparante, ethische keuzes te maken die de belangen van de gebruiker vooropstellen. Uiteindelijk leidt een eerlijke en respectvolle aanpak tot sterkere relaties en een betere digitale wereld.
Datum
Datum
4 jan 2025
4 jan 2025
Rubriek
Rubriek
Dark patterns
Dark patterns
Auteur
Auteur
John Davies
John Davies
Deel op
Deel op
Geen zorgen wij helpen je met:
Geen zorgen wij helpen je met:
Geen zorgen wij helpen je met:
Audits
Audits
Audits
Audits
Merkstrategie
Merkstrategie
Merkstrategie
Merkstrategie
Branding
Branding
Branding
Branding
Online marketingstrategieën
Online marketingstrategieën
Online marketingstrategieën
Online marketingstrategieën
Contentstrategie
Contentstrategie
Contentstrategie
Contentstrategie
Huisstijlontwikkeling
Huisstijlontwikkeling
Huisstijlontwikkeling
Huisstijlontwikkeling
Grafisch ontwerp
Grafisch ontwerp
Grafisch ontwerp
Grafisch ontwerp
UX-design
UX-design
UX-design
UX-design
UI-design
UI-design
UI-design
UI-design
Webdesign
Webdesign
Webdesign
Webdesign
Appdesign
Appdesign
Appdesign
Appdesign
E-commercedesign
E-commercedesign
E-commercedesign
E-commercedesign
Platformdesign
Platformdesign
Platformdesign
Platformdesign
Prototyping
Prototyping
Prototyping
Prototyping
Websiteontwikkeling
Websiteontwikkeling
Websiteontwikkeling
Websiteontwikkeling
E-commerceontwikkeling
E-commerceontwikkeling
E-commerceontwikkeling
E-commerceontwikkeling
Platformontwikkeling
Platformontwikkeling
Platformontwikkeling
Platformontwikkeling
SEO en contentoptimalisatie
SEO en contentoptimalisatie
SEO en contentoptimalisatie
SEO en contentoptimalisatie
Conversieoptimalisatie (CRO)
Conversieoptimalisatie (CRO)
Conversieoptimalisatie
Conversieoptimalisatie (CRO)
Performance marketing
Performance marketing
Performance marketing
Performance marketing
Datagedreven optimalisatie
Datagedreven optimalisatie
Datagedreven optimalisatie
Datagedreven optimalisatie

